Masz wrażenie, że wiesz, czego chcesz, a mimo to wciąż nie możesz zrobić pierwszego kroku? To naturalne. Często w takich momentach pojawia się myśl, że ciężko wprowadzić zmiany, nawet jeśli są potrzebne i dobrze przemyślane.
Chcę, aby to dobrze wybrzmiało: to nie oznacza, że coś jest z Tobą nie tak. Przyczyną nie jest lenistwo lub słaba organizacja. Zmiana nie jest prostą decyzją, tylko procesem, który dotyka naszego mózgu, emocji i codziennych nawyków.
Wiele osób potrafi bardzo precyzyjnie nazwać to, czego chce: więcej spokoju, innej pracy, zdrowszego stylu życia, poczucia sensu. A jednak pomiędzy „wiem” a „robię” pojawia się coś, co zatrzymuje, odkłada na później albo sprawia, że po kilku próbach wszystko wraca do starego trybu.
W tym wpisie, i w towarzyszącym mu filmie na YouTube, gdzie rozwijam temat, przywołuję 10 częstszych powodów, dlaczego tak ciężko wprowadzić zmiany, nawet jeśli naprawdę ich pragniemy.
Dlaczego sama wiedza i chęci nie wystarczą do zmiany?
Wiele osób myśli, że zmiana zaczyna się od decyzji – od poniedziałku, od nowego planu, kalendarza, listy postanowień. Od momentu, w którym „w końcu się zbiorę w sobie”.
Problem w tym, że jeśli zmiana miałaby działać tylko na poziomie wiedzy i chęci, większość z nas już dawno byłaby dokładnie tam, gdzie chce.
Tymczasem zmiana rzadko zaczyna się w głowie w taki sposób, jak sobie to wyobrażamy. Nie startuje w kalendarzu ani w notatniku. Zaczyna się dużo głębiej – w mózgu, w emocjach i w automatycznych schematach, które budowaliśmy latami. To tam zapadają decyzje o tym, co jest bezpieczne, co znane, co „lepiej zostawić”, nawet jeśli na poziomie racjonalnym bardzo chcemy inaczej.
Dlatego tak często pojawia się wewnętrzny konflikt. Z jednej strony wiesz, czego chcesz. Z drugiej – Twoje ciało, nawyki i emocje robią dokładnie to, co znają najlepiej. I to nie jest sabotaż. To mechanizm ochronny, który miał Ci kiedyś służyć.
Właśnie w tym miejscu wiele osób zaczyna myśleć o sobie w bardzo surowy sposób. Skoro wiem, co chcę zmienić, a mimo to nadal tego nie robię, to pewnie problemem jestem ja. Brakuje mi konsekwencji, silnej woli, dyscypliny.
A prawda jest dużo prostsza – i dużo bardziej ludzka.
Jeśli nie rozumiesz procesu zmiany, bardzo łatwo zacząć myśleć, że problemem jesteś Ty.
Zmiana ma swoje etapy, prawa i typowe blokady
Kiedy ich nie znamy, próbujemy działać „na skróty”, licząc, że sama motywacja wystarczy. Rzadko tak jest.
Dlatego postanowiłam rozłożyć ten temat na części pierwsze. Poniżej zebrałam 10 powodów, dlaczego tak ciężko wprowadzić zmiany, o których rzadko się mówi.
Nie traktuj ich jak checklisty do „naprawy siebie”. Raczej jak mapę, która pozwala zorientować się, gdzie dokładnie jesteś i co może Cię w tej chwili zatrzymywać.
Mózg woli znane niż lepsze, ale niepewne
Nasz mózg nie jest zaprogramowany na rozwój, tylko na przetrwanie. Dlatego często trzyma się tego, co znane – nawet jeśli nie jest to dobre. Nie chodzi o strach przed zmianą, tylko o lęk przed utratą kontroli.
Zmiana bez nazwanej potrzeby szybko gaśnie
Jeśli zmiana jest oparta na „fajnie by było”, a nie na realnej, wewnętrznej potrzebie, motywacja kończy się przy pierwszym oporze. Bez zakorzenienia w sensie trudno iść dalej.
Nawyki działają szybciej niż intencje
Duża część naszego dnia to automatyczne reakcje. Nawet jeśli głowa chce nowej wersji życia, ciało bardzo często wraca do tego, co zna najlepiej.
Emocje sterują zmianą z ukrycia
Lęk, wstyd, bezradność czy złość nie znikają tylko dlatego, że postanowimy je „ominąć”. Jeśli ich nie nazwiemy, to one zaczną decydować za nas.
Zmiana z presji rzadko się utrzymuje
To, co robimy „dla kogoś”, pod wpływem oczekiwań lub porównań, zwykle nie wytrzymuje próby czasu. Trwała zmiana potrzebuje poczucia, że to moja decyzja.
Przeskakiwanie etapów prowadzi prosto w mur
Często chcemy przejść od uświadomienia do efektu, pomijając przygotowanie. Tymczasem zmiana ma swoje etapy i każdy z nich pełni ważną rolę.
Wielkie hasła bez planu nie zamieniają się w działanie
„Chcę zmienić życie” to za mało. Dopiero konkretne, małe kroki sprawiają, że zmiana przestaje być abstrakcją.
Zmiana to nie sprint. To 10 tysięcy małych kroków.
Stara tożsamość broni się przed nową
Jeśli w środku nadal myślisz o sobie w starych kategoriach, nowe zachowania nie mają się na czym oprzeć. Zmiana często wymaga aktualizacji historii o sobie.
Brak wspierającego otoczenia bardzo utrudnia proces
Nawet silna motywacja słabnie, gdy środowisko podcina skrzydła lub nie rozumie, przez co przechodzisz. Relacje mają ogromne znaczenie dla trwałości zmiany.
- Nawrót traktowany jak porażka zamiast etapu
Potknięcia są częścią procesu, a nie dowodem słabości. Kiedy uznajemy nawrót za koniec drogi, zatrzymujemy się niepotrzebnie.
Ten temat omawiam szerzej w filmie na YouTube
W tym wpisie celowo pokazuję tylko zarys najczęstszych blokad. Każda z nich zasługuje na chwilę zatrzymania i zrozumienia. Dlatego przygotowałam materiał wideo, w którym rozwijam każdy z tych powodów, odnosząc się do konkretnych przykładów z pracy z ludźmi w zmianie oraz do badań z obszaru psychologii i neuronauki.
W filmie opowiadam m.in.:
- dlaczego mózg tak mocno trzyma się status quo i czemu często wolimy „średnio, ale znane” niż „lepiej, ale niepewnie”,
- jak działa mechanizm automatycznych nawyków i dlaczego sama silna wola zwykle przegrywa z autopilotem,
- dlaczego brak nazwanej potrzeby sprawia, że motywacja gaśnie przy pierwszym oporze,
- oraz czemu nawrót nie jest porażką, tylko naturalnym etapem procesu zmiany, co potwierdzają klasyczne modele zmiany zachowań.
Pokazuję też, jak te mechanizmy wyglądają w realnym życiu – w decyzjach o zmianie pracy, relacjach, zdrowiu czy kierunku zawodowym. Bez oceniania i „musisz”, za to z dużą uważnością na to, jak naprawdę funkcjonujemy jako ludzie.
Zapraszam Cię do obejrzenia filmu na YouTube:
Co dalej, jeśli wiesz, że zmiana jest Ci potrzebna, ale wciąż stoisz w miejscu?
Jeśli czytając ten tekst, myślisz: „To dokładnie o mnie”, to bardzo możliwe, że nie potrzebujesz kolejnej motywującej treści ani następnej listy rzeczy do zrobienia.
Być może potrzebujesz bezpiecznej przestrzeni, w której można spokojnie przyjrzeć się temu, co konkretnie Cię teraz blokuje i na jakim etapie zmiany jesteś.
Właśnie do tego służy konsultacja rozwojowa z Trenerem Zmiany.
Podczas konsultacji 1:1 nie „naprawiam” ludzi i nie daję gotowych recept. Pomagam nazwać potrzebę, zobaczyć blokady i ułożyć realny, dopasowany do Ciebie proces zmiany, taki, który nie opiera się na presji, tylko na zrozumieniu.
Zapraszam!
Powiązane artykuły
Jak sobie radzić ze spadkiem energii?
Spadek energii dopada chyba każdego. Niezależnie od wieku, wykształcenia, zawodu czy znaku zodiaku. Czasem przychodzi nie wiadomo skąd, a czasem wiadomo, lecz nadal trudno się z nim zmierzyć. Ten wpis dedykuję wszystkim, którzy tak jak i ja czasami, czują, że przychodzi znikąd taki spadek energii i jedyne,
Poznaj swój mindset i sprawdź, jak z nim pracować!
Organizacja nie dotyczy wyłącznie przestrzeni zawodowej, czyli Twojej pracy i biura, a jej przejawy znajdziesz w różnych dziedzinach swojego życia. Wszystko, co robisz, wynika z pewnych (mniej lub bardziej znanych Ci) schematów, dlatego poruszam ten temat, ale tym razem w kontekście mindsetu. Czym on tak właściwie
Dlaczego nie wyznaczam noworocznych celów?
Noworoczne cele są trochę jak stonka ziemniaczana. Zewsząd nas atakują i mnożą się na potęgę. W 2017 roku naukowcy z amerykańskiego uniwersytetu w Scranton w Pensylwanii przeprowadzili badania, z których wynika, że tylko 8 osób na 100 zrealizuje swoje postanowienia noworoczne. Oznacza to, że pozostałe 92% ludzi poniesie
